Verplichtingen
De specifieke categorie: verklaring, toelating of LUC
Zodra één eis van de open categorie niet meer gehaald wordt, verschuift de vluchtuitvoering naar de specifieke categorie. De verzekeringsregeling volgt daar een andere logica: de Europese verordening geldt zonder enige gewichtsdrempel, ook voor een toestel van 3 kilo.
Laat u één voorwaarde van het open regime vallen, dan zit u hier. Hoger dan 120 meter, zonder direct zicht, boven een mensenmenigte, met materiaal dat u loslaat of uitsproeit, of met meer dan 25 kilo startmassa: telkens gaat u over naar de specifieke categorie, met haar eigen formaliteiten en haar eigen verzekeringsregeling.
Wat artikel 17 met uw polis doet
De overstap wordt bijna altijd operationeel voorbereid. De risicoanalyse, het dossier bij het Directoraat-generaal Luchtvaart, de nieuwe procedures: dat werk gebeurt. Het verzekeringscontract blijft in die beweging meestal ongewijzigd liggen.
In de open categorie bestaat er een uitzondering onder 900 gram, voorbehouden aan wie uitsluitend privé vliegt. Het koninklijk besluit van 8 november 2020 kent in zijn artikel 17 geen enkele opening van die aard: het verwijst rechtstreeks naar verordening (EG) nr. 785/2004, en het noemt geen gewicht.
Neem een toestel van 3 kilo. Onder het open regime staat er geen Europees minimumkapitaal tegenover. Datzelfde toestel, geëxploiteerd onder een verklaring of een toelating, valt onder de Europese minimumbedragen. Aan de machine is niets veranderd; aan de polis alles.
De minimumdekking bedraagt dan 0,75 miljoen bijzondere trekkingsrechten per ongeval, aan de koers van 4 september 2026 ongeveer 885.000 euro. Omdat de verordening in trekkingsrechten rekent en die koers beweegt, hoort bij elk eurobedrag een datum.
Drie wegen naar de specifieke categorie
De exploitatieverklaring bindt u aan een Europees standaardscenario. Er bestaan enkel STS-01 en STS-02. STS-01 is de vlucht in direct zicht, in bebouwd gebied, boven een gecontroleerde zone op de grond, met een toestel van klasse C5. STS-02 is de vlucht buiten zicht met luchtruimwaarnemers, in dunbevolkt gebied, met een toestel van klasse C6. Dit is de snelste weg, op voorwaarde dat u het juiste materieel bezit. STS-03 bestaat niet, hoe vaak die afkorting ook opduikt in dronegroepen op sociale media.
De exploitatietoelating komt van het Directoraat-generaal Luchtvaart, na een beoordeling van het operationele risico. Sinds eind september 2025 verloopt die beoordeling volgens versie 2.5 van de SORA-methode. Dat is de weg voor werk dat in geen enkel scenario past.
Het lichte UAS-exploitantencertificaat, de LUC, staat alleen open voor rechtspersonen. Het laat u toe uw eigen vluchtuitvoeringen zelf toe te laten, binnen de grenzen van uw voorrechten, zonder telkens langs het bestuur te gaan. Vanaf een bepaald volume aan opdrachten wordt die investering rendabel; daaronder betaalt u vooral het beheer ervan.
Het retributiebarema van het bestuur
| Handeling | Retributie |
|---|---|
| Verklaring voor een standaardscenario, toezicht inbegrepen | 150 EUR per jaar |
| Afgifte van een exploitatietoelating | 500 EUR |
| Toezicht op activiteiten onder een toelating, vanaf het tweede jaar | 150 EUR per jaar |
| Wijziging of verlenging van een toelating | 150 EUR |
| Bevestiging voor een exploitant die in een andere lidstaat geregistreerd is | 250 EUR per aanvraag |
| Afgifte van een LUC | 1.500 EUR |
| Toezicht op een houder van een LUC, vanaf het tweede jaar | 750 EUR per jaar |
| Wijziging van een LUC | 500 EUR |
| Inschrijving van een gecertificeerd toestel | 100 EUR |
De registratie van een exploitant in de open categorie blijft daarentegen gratis. Het barema staat in het koninklijk besluit van 14 februari 2001 en kan bij besluit worden herzien: de bedragen hierboven gelden op de datum onderaan deze pagina.
1 januari 2026 heeft verklaringen ongeldig gemaakt
Dit is de belangrijkste wijziging van het jaar, en tegelijk de stilste.
Artikel 23, lid 4, van de Europese verordening bepaalde dat verklaringen op grond van nationale standaardscenario’s ophouden geldig te zijn op 1 januari 2026. Het Belgische nationale standaardscenario heeft sindsdien geen uitwerking meer.
Exploitanten die onder dat regime werkten, hebben moeten overstappen naar een van de drie wegen hierboven. Een deel van hen kocht een toestel van klasse C5 of C6, een ander deel diende een aanvraag tot toelating in.
Een ander exploitatieregime betekent een ander risico. Een polis die onderschreven is voor een activiteit zoals die onder het oude scenario was aangegeven, dekt niet meer wat u vandaag uitvoert. Dat verschil blijft onzichtbaar tot de dag waarop er een dossier geopend moet worden, en op die dag telt de aangifte die bij de onderschrijving is gedaan.
Bent u betrokken, laat uw contract dan nalezen. Wij kijken de aangifte van uw activiteiten en van uw exploitatiecategorie na, en die controle kost niets.
Bevoegdheid van de piloot op afstand in dit regime
Het STS-certificaat is hier de basis. Het wordt afgegeven na een opleiding bij een entiteit die het bestuur daarvoor heeft aanvaard. Het koninklijk besluit onderscheidt twee statuten: aangewezen entiteiten verzorgen de theorie van de Europese standaardscenario’s en de opleiding met het oog op een exploitatietoelating, erkende entiteiten het praktische deel.
Bijkomende modules bestaan voor de nachtvlucht, de vlucht buiten direct zicht, het overvliegen, het afwerpen van lading, gevaarlijke goederen en zwermen.
Wie vóór 2021 een attest of een licentie in handen had onder het koninklijk besluit van 10 april 2016, dat eind 2020 is opgeheven, staat niet met lege handen: artikel 13 laat het bestuur toe dat document mee te wegen bij de beoordeling van de bevoegdheid, eventueel tegen bijkomende beperkende maatregelen.
Wat een verklaring praktisch vraagt
Een exploitatieverklaring is geen formulier dat u in vijf minuten invult. U stelt een handboek voor de vluchtuitvoering op dat aan de eisen van het gekozen scenario beantwoordt, u dient uw verklaring in via het droneportaal, en u wacht op de elektronische bevestiging van ontvangst en volledigheid. Zolang dat document niet bij u ligt, vliegt u niet.
Uw verklaring dekt bovendien precies wat zij beschrijft, en niets ernaast. Neemt u een opdracht aan die buiten uw scenario of buiten uw handboek valt, dan hebt u een toelating nodig: een bestaande verklaring laat zich niet oprekken.
De gecertificeerde categorie, ter volledigheid
Zij gaat over het vervoer van personen, over gevaarlijke goederen die bij een ongeval een hoog risico voor derden inhouden, en over de vlucht boven een mensenmenigte met een toestel waarvan de karakteristieke afmeting 3 meter overschrijdt. Het toestel is er gecertificeerd, de exploitant erkend, en de piloot op afstand houder van een licentie. Het regime nadert dat van de bemande luchtvaart, tot en met de minimumbedragen die de startmassa volgen.
In België gaat het vandaag om een klein aantal exploitanten. Het bevoegde gezag kan een vluchtuitvoering ook zelf in deze categorie plaatsen wanneer de risicobeoordeling besluit dat het risico zonder certificatie niet te beheersen valt.
Blijft u toch onder het open regime
Vliegt u in direct zicht en onder 120 meter, dan geldt de open categorie, met haar subcategorieën en haar klassen. Of er een polis moet zijn en welk gewicht daarbij meespeelt, staat bij de verzekeringsplicht.
De formaliteit bij het bestuur begint hoe dan ook bij de registratie als exploitant. Verandert uw regime, dan verandert het verzekerde risico: de vergelijking van de waarborgen laat zien wat er verschuift, en een offerteaanvraag brengt uw dossier bij de maatschappijen.
Waar mag u vliegen
De Belgische geografische beperkingen staan op de officiële zonekaart. Dit schema geeft het principe weer.